TR - ENG


Azerbaycan’ın Gaz Yolculuğu

  • Azerbaycan, Dünya’nın en eski petrol üreticisi ve ithalatçısıdır. Dünya’daki ilk petrol sondajı, Abşeron’da 1847 yılında ilkel vurmalı sondaj yolları kullanılarak yapılmıştır. Bu çalışmadan 11 yıl sonra Amerika’nın Pensilvanya eyaletinde petrol bulunmuştur.

    Dünyada doğal gaz rezervleri petrole göre daha geniş ve çeşitli bir alana yayılmıştır ve bu rezervler son 20 yılda %100 artış göstermiştir. Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti üzerinden Türkiye ile komşu olan ve aynı zamanda bir Türk Devleti olan Azerbaycan Cumhuriyeti arazisi, doğal gaz bakımından çok zengindir. Azerbaycan Cumhuriyeti, doğuda boydan boya Hazar Denizi’ne komşudur. Hazar Denizi hem dünyanın en büyük iç denizidir hem de dünyanın üçüncü büyük petrol ve doğal gaz rezervlerini barındırmaktadır. Hazar Denizi’nin taşımacılık açısından stratejik konumu buradaki rezervleri önemli kılan bir faktördür.



  • Batı çevreleri Azerbaycan’ın, Avrupa’nın enerji politikasında önemli role sahip olacağına vurgu yapmaktadır. Azerbaycan arazisinde son yıllarda bulunan büyük doğal gaz yatakları ile birlikte, Azerbaycan’ın doğal gaz bakımından zenginliği kanıtlanmıştır. Azerbaycan, petrol ve doğal gaz sektörünü ekonomisinin ana başlığı yapma konusunda çok başarılı bir strateji uygulamıştır. Ayrıca son 20 yılda petrol ve doğal gaz sektöründe yabancı yatırımlarla çok büyük gelirler elde etmiştir ve bu gelirin önümüzdeki yıllarda hızla artacağı tahmin edilmektedir. Bu sayede ülkedeki refah seviyesi artmakta ve ülke her alanda çok hızlı bir gelişme göstermektedir.

    2006 yılından beri net doğal gaz ihracatçısı olan Azerbaycan, bu ihracatı boru hatlarıyla yapmaktadır. BTE (Bakü-Tiflis-Erzurum) boru hattı, Azerbaycan’ın doğal gazını Türkiye üzerinden taşıdığı boru hattıdır. Ayrıca çok yakında 2000 km’nin üzerinde bir alandan, Türkiye’yi boydan boya geçecek olan TANAP (Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı) ile bu ihracat çok daha fazla artacaktır.



  • Azerbaycan’ın ülke gelirini gün geçtikçe artıran doğal gaz yataklarının isimleri ve bazı özellikleri aşağıdaki gibidir.

    Azerbaycan topraklarında, Dan Ulduzu ve Ashrafi, Karabağ, Nahçıvan, Şafak-Asiman, Şahdeniz yatağı, Ümid gibi doğal gaz yatakları bulunmaktadır. Bu yataklar, yabancı yatırımcıların devasa büyüklükteki yatırımları ile gaz üretimlerini artırmaktadır.

    Şahdeniz doğal gaz yatağı; Azerbaycan’ın en büyük doğal gaz yatağıdır, dünyada ise sayılı doğal gaz yataklarından biridir. Bu yatağın keşfiyle birlikte Azerbaycan’ın doğal gazla ilgili iç talebi tamamen karşılanmış ve Azerbaycan ilk kez ihracat yapabilecek konuma gelmiştir. Bu yatak için üretim platformu 2006 yılında kurulmuştur ve aynı yıl doğal gaz üretimine başlanmıştır.



  • Abşeron doğal gaz yatakları; Hazar Denizi’nin Azerbaycan kıyısından 100 km uzaklıktadır, yatağın derinliği 500 metredir. “Abşeron” bloğunda Sovyetler döneminde arama-bulma çalışmaları yapıldıysa da kuyuların derinliği ve teknolojik yetersizlik yüzünden sondaj çalışmaları devam ettirilememiştir. 2000 yılının başlarında ise yeniden “Abşeron” bloğunda büyük gaz rezervlerinin bulunması yönünde keşif çalışmalarına başlanmıştır. “Abşeron” doğal gaz yatağı Azerbaycan’ın doğal gaz ihracatçısı olarak gelecekte oldukça büyük gelirler elde etmesini sağlayacaktır.

    Ümid doğal gaz yatağı; potansiyeline göre, bağımsızlık sonrası Azerbaycan’da “Şahdeniz”den sonra bulunmuş ikinci büyük doğal gaz yatağıdır. Bu yatakta suda yüzen sondaj aygıtı sayesinde 9 kuyu kazılmıştır. Sondaj kuyusu kazma faaliyetleri SOCAR tarafından yürütülmektedir. Bu yatağın kullanılması ile Azerbaycan’ın doğal gaz potansiyeli daha da artacaktır.